عناوین اصلی



لینک ها



پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
سازمان نظام مهندسی کشاورزی  ومنابع طبیعی
سازمان جنگل ها و مراتع و آبخیزداری کشور
 

ورود کاربران


   
 


نظارت طرح:


نظارت طرح

ناظر: مهندس موسوی

 

تعریف نظارت و وظایف مربوط به آن

نظارت وظیفه است مستمر به منظور هدایت و کنترل شاخصهای مطالعاتی ، برنامه ریزی و اجرایی طرحها و مطابقت آنان با دستورالعملها ، ضوابط و معیارهای فنی در راستای نیل به اهداف طرحها ، بر اساس این تعریف نظارت بر طرحهای جنگلداری شامل هدایت و کنترل بر مطالعات میدانی و برنامه ریزی در مقطع تهیه یا تجدید نظر و کنترل روند فعالیتهای اجرایی در تطابق با دستورالعملها ، ضوابط و معیارهای فنی ، اهداف ، وظایف ، روند پیشرفت فعالیت ، جلوگیری از انحرافات احتمالی ، رفع معایب و نواقص ، ارتقاء کمی و کیفی عملکرد ، ارزیابی نتایج عملیات ، تطابق انواع عملیات با دستورالعملها ، قوانین و شرح خدمات ها تهیه و تدوین دستورالعملها و ضوابط فنی و قانونی ، تعیین روشها و آئین نامه های نظارت ، تنظیم گزارشات و تهیه جداول وفرمهای کنترل اعم اهداف و وظایف نظارت بر طرحهای جنگلداری را تشکیل میدهند .

 

دستورالعمل ها

سابقه و قدمت نظارت بر اجرای طرحهای جنگلداری از بدو واگذاری و اجرای طرحهای جنگلداری در جنگلهای شمال کشور و بعبارتی از ابتدای دهه 1340 آغاز گردیده است بطوریکه شرح وظایف بطور اجمالی در آئین نامه قانونی حفاظت و بهره برداری گنجانده شده است . در بدو امر متناسب با سطح ، حجم عملیات اجرایی ( امکان برداشت بالقوه و بالفعل ، تعهدات عمرانی حفاظتی و احیائی ) ناظرین و کمک ناظرینی برای طرحهای جنگلداری انتخاب و بخدمت گرفته می شدند ( با حداقل دو نفر ناظر و کمک ناظر برای هر طرح جنگلداری به وسعت 5000 هکتار ) با توسعه و افزایش سطح طرحهای جنگلداری فعال بویژه طرحهای جنگلداری مورد عمل شرکتهای بزرگ واحد نظارت بر اجرای طرحهای جنگلداری در طرحهای مورد عمل این مجریان در قالب گروه فنی خدمات متشکل گردیده است . وجه تمایز و تفاوت نظارت بر اجرای طرحهای جنگلداری در قیاس با سایر طرحها و پروژه ها حتی طرحهای جنگلداری در مرحله طراحی آن است که حفاظت و صیانت از جنگلها به مثابه منابع تحت مالکیت دولت ، وظیفه ای حاکمیتی بوده و ناظرین علاوه بر هدایت و کنترل کلیه عملیات فنی در اجرای مندرجات طرح به منظور جلوگیری و ممانعت از بروز هرگونه تخلفات احتمالی مبتنی بر تجاوز به اراضی جنگلی یا قطع غیر مجاز درختان و بهره برداری غیر اصولی و سایر پتانسیلهای موجود ، پیشگیری و کنترل بروز سایر عوامل تخریبی مانند آتش سوزی و ... دائماً در عرصه طرح حضور داشته باشند ، بنابراین نظارت بر اجرای طرحهای جنگلداری مقطعی و موردی نبوده و بطور دائم و مستمر باید انجام پذیرد . با عنایت به اهمیت موضوع ، نظارت بر اجرای طرحهای جنگلداری باید از ساز و کار مناسب ( دستورالعمل ضوابط و معیار فنی ، نیروی انسانی ، امکانات و اعتبارات ) کافی برخوردار باشد . علاوه بر این با گذشت زمان و پیچیدگی در روابط و مناسبات حاکم دراکوسیستم جنگلها و الزام مدیریت علمی کارآمد و مؤثر در مراحل طراحی و اجرا ، نظارت بر اجرای طرحهای جنگلداری به تبع آن باید متحول گردد چرا که ایستایی و رکود وضعیت نظارت از جوانب ذکر شده قطعاً پاسخگوی نیازهای محوله نخواهد بود لذا در ادامه به نکات مهم و کلیدی دستورالعملهای اجرایی پروژه های طرحهای جنگلداری ( مورد نیاز در راستای تکمیل نیروی انسانی،  امکانات) اشاره خواهد شد .

 

نشانه گذاری

-  بررسی و کنترل از نشانه گذاری پایه های نادر و کمیاب و دارای ارزش ژنتیکی خاص نظیر نمدار ، سرخدار ، شمشاد ، بارانک ، گیلاس وحشی ، ملج و غیره با توجه به خصوصیات جنگلیشناسی .

-  بررسی و کنترل در عدم نشانه گذاری درختان حاشیه دره ها و مناطق لغزشی و رانشی و همچنین درختان واقع بر روی یالهای مشخص و برجسته .

-  بررسی و کنترل در بجای گذاشتن نواری بعرض 25 متر در حاشیه جاده های موجود جهت حفظ منظر .

-  بررسی و کنترل در رعایت حفظ تاج پوشش در توده های سایه پسند و ارتفاعات بالا.

-  بررسی و کنترل در توجه به تنوع زیستی و حفظ درصدی از پایه های خشکدار .

-  بررسی و کنترل در رعایت حداقل و حداکثر مساحت لکه و حفره های احیائی بر اساس توصیه های کتابچه ها .

-  بررسی و کنترل در حفظ در صدی از پایه های خوش قدم در برشهای لکه ای یا نواری .

-  بررسی و کنترل بررسی و کنترل حفظ پایه هایی از درختان بسیار قطور و دارای قطر قابل ملاحظه با وضعیت جنگلشناسی .

-  بررسی و کنترل بررسی و کنترل در توجه جدی به دخالت در توده های جوان و اعمال برش های پرورشی و دخالت های متناسب با این توده ها با ملاحظه به وضعیت تاج پوشش و کف جنگل .

-  بررسی و کنترل در توزیع مناسب برداشت پیش بینی شده در هر قطعه ( رعایت برش در سطح و حجم ) .

-  بررسی و کنترل در توجه به اولویت برداشت درختان شکسته و افتاده در نشانه گذاری بر اساس ضوابط مربوطه .

-  بررسی و کنترل در نشانه گذاری مسیرهای جاده ( رعایت عرض بستر مسیر حداکثر 15 متر بهنگام نشانه گذاری ) .

-  بررسی و کنترل بررسی و کنترل در توجه به قطر هدف در برداشت توده های مسن .

-  بررسی و کنترل بررسی و کنترل در درج شماره و حک چکش مدور طرح در روی کنده ، ریشه و تنه درخت با علایم مشخص و خوانا .

-  بررسی و کنترل بررسی و کنترل در دقت اندازه گیری قطر برابر سینه و نوع گونه و کیفیت درختان نشانه گذاری شده در طبیعت و صورتمجلس نشانه گذاری .

-  بررسی و کنترل در تکمیل دقیق فرم ها و صورتمجلس هیأت نشانه گذاری .

 

تجدید حجم :

-  بررسی و کنترل در شاخه زنی درختان مقطوعه .

-  بررسی و کنترل در انطباق شماره درخت با علائم نشانه گذاری و نوع گونه و قطر درخت .

-  بررسی و کنترل در اندازه گیری قطر و طول درخت از کنده به سمت تاج .

-  بررسی و کنترل در انجام عملیات تجدید حجم در پای کنده درختان .

-   بررسی و کنترل در بر آورد دقیق حجم درختان هیزمی .

-  بررسی و کنترل در علامتگذاری بر روی کنده و تنه درختان تجدید حجم شده .

-  بررسی و کنترل در به حداقل رساندن زمان قطع و تجدید حجم درختان .

-  بررسی و کنترل در رعایت موازین فنی دستورالعمل تجدید حجم نمونه ای (تری پی).

 

احداث جاده جنگلی :

-  بررسی و کنترل  در رعایت استاندارد مختصات هندسی جاده های جنگلی

 -  بررسی و کنترل شروع و پایان هر مرحله از عملیات احداث جاده شامل خاکبرداری ، خاکریزی ، شن ریزی ، ابینه فنی .

-  بررسی و کنترل در استفاده از پروفیلهای طولی برای تغییر نقاطی در ابنیه فنی که مورد نیاز میباشد .

-  بررسی و کنترل در احداث گریز گاه در محلهایی به فواصل حداکثر 300 متر در طول جاده های جنگلی .

-  بررسی و کنترل در تهیه پروژه های جنگلی و رعایت مختصات پروژه مصوب در احداث جاده های جنگلی .

 

مرمت و نگهداری جاده های جنگلی :

-  بررسی و کنترل در خصوص راهداری جاده های موجود مطابق دستورالعمل .

-  بررسی و کنترل در برداشت ریزش و رانش و اصلاح تراشه های خاکی ، ریگلاژ ، تسطیح جاده ، کانال کنار جاده ، شن ریزی لکه ای و بازگشایی دهانه ورودی ابنیه های فنی و پل ها و پرکردن چال ها ، دست اندازها از شن و تراشیدن گیاهان حاشیه ، شانه ها در طول مسیر و باز نمودن جویهای کناری و آبروها و حوضچه ها و پلها .

 

حفاظت و حمایت :

-  بررسی و کنترل در اجرای برنامه های حفاظت و حمایت از نظر رعایت زمان ، کمیت و کیفیت انجام عملیات اجرائی .

-  بررسی و کنترل در چگونگی جذب و آموزش نیروی انسانی حفاظت و حمایت .

-  بررسی و کنترل در ایجاد کمربند حفاظتی ( نوار سبز ، احداث کانال ، بنچ مارک ، سیم خاردار ) ، حصار کشی و قرق ، احداث و نگهداری ساختمان حفاظتی .

-  بررسی و کنترل پیشگیری و اطفاء حریق ، پیش آگاهی و کنترل آفات و بیماریها و چگونگی عملکرد در این زمینه .

-  بررسی و کنترل در اجرای پروژه تأمین سوخت خانوارهای جنگل نشین .

-  بررسی و کنترل تأمین تجهیزات و ملزومات بخش حفاظت و شبکه رادیویی .

-  بررسی و کنترل در جهت اقدامات قانونی تشخیص مستثنیات و چگونگی منترل تجاوزات و تخلفات .

-  بررسی و کنترل قرق و احیاء اراضی خلع ید شده .

-  بررسی و کنترل در چگونگی تغییرات وسعت ناحیه طرح تجدید نظر و مقایسه آن با مساحت طرح اولیه و تحلیل عوامل ذیمدخل .

-  بررسی و کنترل در رعایت الزامات فنی و قانونی در حفاظت و حمایت .

-  بررسی و کنترل در رعایت اکید مجریان طرحهای جنگلداری به حفاظت فیزیکی و فنی در طرحهای جنگلداری مورد عمل .

 

اجرای طرح خروج دام و ساماندهی جنگل نشینان :

-  بررسی و کنترل در مطابقت شیوه های اجرائی با مفاد دستورالعمل .

-  بررسی و کنترل در پرداخت حقوق مابه ازاء به مشمولین طرح .

-  بررسی و کنترل واگذاری زمین معادل ما به ازاء به مشمولین طرح .

- بررسی و کنترل ایجاد اشتغال برای مشمولین طرح .

-  بررسی و کنترل در خرید دامسرا و عرصه و اعیان خانوارها و دامداران مشمول طرح .

-  بررسی و کنترل بر چگونگی مکان اجرای طرح در مناطق مورد برنامه واگذاری زمین .

-  بررسی و کنترل در هزینه های انجام شده مطابق موافقت نامه .

 

جنگلداری ، مراقبت ، حصار کشی ، تولید نهال :

-  بررسی و کنترل در چگونگی انتخاب ابعاد ، شکل ، فواصل و نحوه گود برداری مطابق دستورالعمل مربوطه .

-  بررسی و کنترل در مبدأ بذر و نهال در انطباق با شرایط رویشگاهی با محل کاشت .

-  بررسی و کنترل در دیته بندی ، بسته بسته بندی ، آغشته نمودن نهال بهنگام حمل و نقل .

-  بررسی و کنترل در تناسب قطر با ارتفاع ، سن ، فرم نهالها بهنگام کاشت در عرصه های جنگلداری مطابق دستورالعمل .

-  بررسی و کنترل در خصوص عدم وجود آفات و امراض بهنگام کاشت نهالها .

-  بررسی و کنترل در زمان مناسب نهالکاری با توجه به شرایط آب و هوایی .

-  بررسی و کنترل در روش و نحوه کاشت نهالها ( نواری ، مخلوط ، لکه ای ، حفره ای) مطابق موازین فنی .

-  بررسی و کنترل در رعایت فواصل ( 5/1 متر ) ارتفاع ( 2 متر ) و قطر ( 10 سانتی متر ) و تعداد ردیفهای ( 5 ردیفه ) و سایر ضوابط در حصار کشی پیرامون قطعات و جنگلکاریها .

-  بررسی و کنترل در انجام عملیات مراقبت از جنگلکاریها طی پنجسال متوالی پس از کاشت .

-  بررسی و کنترل بررسی و منترل در رعایت موازین سله شکنی ( حذف ترکها و علفهای هرز تا شعاع 50 سانتی متری اطراف نهالها ) حداقل دو بار در سال اول ، پاکتراشی ( حذف بوته های مزاحم سالهای دوم الی پنجم ) و واکاری ( کاشت مجدد نهالها در اثر عدم توفیق ) .

-  بررسی و کنترل در کاشت مستقیم بذر ، بذر پاشی همراه با خراش ( در نظر گرفتن میزان و مبدأ بذور مورد کاشت در واحد سطح و زمان تیمار بذور و قبل از کاشت

-  بررسی و کنترل در مرمت و نگهداری حصار کشی ها ( تعویض پایه های فرسوده ، میخ کوبی سیم ها )

-  بررسی و کنترل در تهیه شناسنامه جنگلکاریها ( ثبت کلیه اقدامات انجام شده در رابطه با جنگلکاری )

-  بررسی و کنترل در مشخصات درختان مادری بذر ده ( تنه صاف ، تاج متقارن ، فقدان فرورفتگی و گورچه در تنه و چند شاخه ای ) .

-  بررسی و کنترل در جمع آوری بوجاری ، نگهداری و استر تیفیه بذور .

-  بررسی و کنترل در نحوه شخم ، تسطیح ، خرد کردن خاک بستر خزانه نهالستانها .

-  بررسی و کنترل در چگونگی اضافه نمودن کودهای گیاهی حیوانی و شیمیائی به خزانه نهالستان .

-  بررسی و کنترل در بستر سازی ( تعبیه جوی و پشته ) در خزانه نهالستان .

-  بررسی و کنترل در نحوه و میزان بذور مصرفی و اضافه نمودن رو بذر به خزانه نهالستان ( ریزی و درشتی ، خلوص ، زنده مانی ، قوه نامیه بذور ) .

-  بررسی و کنترل در عملیات داشت ( آبیاری ، وجین علفهای هرز ، تنک کردن ، اضافه نمودن کود و سرک ، مبارزه با آفات و امراض ) در خزانه نهالستان .

-  بررسی و کنترل در عملیات برداشت نهالها در خزانه نهالستان .

 

بهره برداری

-  بررسی و کنترل در صدور بموقع پروانه های قطع ، فصل قطع ( ترجیحاً اواخر پائیز و زمستان ) بکارگیری نجاران مجرب ، اجتناب از قطع کنترات واصله ای .

-  بررسی و کنترل در رعایت صحیح اصول قطع ( جهت افتادن ، بن بری ، بن زنی ، پله برش و ... ).

-  بررسی و کنترل در چگونگی استفاده از ابزار کمکی ( گوه ، تیرفور ، کابل ، ... )

-  بررسی و کنترل در چگونگی استفاده از لوازم ایمنی بهنگام قطع درختان ( کلاه ، عینک ، دستکش ، زانو بند ، کفش ، لباس کار ، گوشی ) .

-  بررسی و کنترل در رعایت نکات ایمنی در قطع درختان ( رعایت فاصله از درخت و مسیر حرکت گروه قطع ، پاکسازی اطراف درخت ، انتخاب راه فرار با زاویه 45 درجه نسبت به جهت  افتادن ) .

-  بررسی و کنترل در سلامت نجاران و ابزار قطع .

-  بررسی و کنترل در استفاده از نجاران ورزیده برای قطع درختان تو خالی ، خشک سرپا و درختان کم قطر و نهالها ( با داس ) .

-  بررسی و کنترل در آزاد کردن درختان قابل قطع ( گیر کرده ، کج و معوج ، دارای تمایل برف روبی ) .

-  بررسی و کنترل در انتخاب مناسب ارتفاع کنده ( حداکثر 10 سانتیمتر ) .

-  بررسی و کنترل در نحوه شاخه زنی و امتداد ریشه درخت پس از قطع ( شروع از بن به سمت تاج ) و رعایت نکات ایمنی بهنگام شاخه زنی .

-  بررسی و کنترل در چوب آلات نهیه شده ( حداکثر استفاده از تنه ، کاهش ضایعات استاندارد ابعاد ، رعایت مقاطع برش ، شاخه زنی بنیه و تنه و حذف امتداد ریشه ) .

-  بررسی و کنترل در برنامه ریزی و زمان بندی خروج مقطوعات با توجه به شرایط جوی توپوگرافی و مناطق برداشت در پائین بند ، میان بند و بالا بند و شیب عرصه برداشتگاه .

-  بررسی و کنترل در عدم تبدیل در عرصه تنه و گرده بینه و اخذ مجوز برای تبدیل در صورت نیاز .

-  بررسی و کنترل در عدم واگذاری و فروش مقطوعات بغیر در عرصه جنگل به صورت سرپا و تجدید حجم .

-  بررسی و کنترل در اجرای صحیح روشهای بهره برداری

-  بررسی و کنترل بر چگونگی عملیات خروج و کشیدن تنه و گرده بینه مطابق دستورالعمل .

-  بررسی و کنترل در چگونگی استفاده از ماشین آلات بهره برداری در تناسب با شرایط جوی و خاک عرصه برداشتگاهها ، ممانعت از تردد بیش از حد کشنده ها در عرصه جنگل و خارج از مسیر های چوبکشی .

-  بررسی و کنترل تعیین محل دپو

-  بررسی و کنترل در احداث شبکه بندی مسیر چوبکشی

-  بررسی و کنترل مسیر چوبکشی بر اساس دستورالعمل، باید توجه داشت در شیبهای بیش از 50 درصد ترجیحاً باید از سیستم کابلی استفاده شود .

-  بررسی و کنترل در محل عبور مناسب برای مسیرهای چوبکشی

-  بررسی و کنترل در رعایت سایر موارد دستورالعمل قطع ، تهیه ، حمل فرآورده ها ، مسیرهای چوبکشی و دپو های دائم و موقت .

 

منبع: سایت جنگلبان

 

 2014© تمامی حقوق این سایت متعلق به پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران است.
پردیس كشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران - كرج - ایران - صندوق پستی: 4111
لطفا پیشنهادات خود را به آدرس webadmin@can.ut.ac.ir ارسال نمایید.